Delen

Komt een mens
bij de dokter

Elke dag zit de wachtkamer van de dokter vol met mensen: mannen, vrouwen, homo’s, lesbiennes, hetero’s, bi’s, trans personen, intersekse personen, aseksuelen Allemaal hebben ze recht op zorg die bij hen past, maar door onwetendheid, schaamte en verkeerde aannames krijgen ze die niet altijd. Samen kunnen we daar iets aan doen. Laat zien wie je bent, zodat je de zorg krijgt die bij jou past. Ontdek op deze website wat jij kan doen!

1 op de 90

1 op de 90 mensen heeft een vorm van intersekse.

2 tot 3x

ADHD wordt twee tot drie keer zo vaak vastgesteld bij jongetjes als bij meisjes. Op volwassen leeftijd is dat verschil verdwenen.

2/3

Tweederde van de trans personen voelt zich eenzaam, en een kwart zelfs zeer eenzaam.

Depressie

Depressies worden bij mannen vaker gemist dan bij vrouwen.

Tientallen

Er bestaan tientallen vormen van intersekse.

32%

32% van de personen met intersekse geeft aan dat ze niet de zorg krijgen die ze nodig hebben.

Psychische problemen

Biseksuele mensen hebben een verhoogde kans op psychische problemen.

40%

40% van de trans personen ervaart vooroordelen bij de psycholoog of maatschappelijk werker, 13% van hen ervaart discriminatie. Trans personen zijn vaker eenzaam en hebben meer last van psychische problemen en suïcidegedachten dan cisgender personen.

17%

17% van de LHB (lesbische, homo- en biseksuele) personen voelt zich onbegrepen door hun huisarts.

7-10 jaar

Naar schatting komt endometriose bij 1 op de 10 vrouwen voor. Toch duurt het gemiddeld 7 tot 10 jaar voordat vrouwen de diagnose krijgen.

LHB-jongeren

Lesbische, homo- en biseksuele jongeren melden vaker hoofdpijn, maagpijn, rugpijn, irritaties, zenuwen, slaapproblemen en duizeligheid dan heteroseksuele jongeren.

30%

Van de biseksuele mensen is 30% niet open over hun seksuele oriëntatie. Dit kan te maken hebben met de verwachting en norm dat iedereen óf homo óf hetero is.

Podcast 'Komt een mens bij de dokter'

In deze podcast hoor je verhalen uit de spreekkamer. Verhalen van mensen die door schaamte, onwetendheid, verkeerde aannames en hokjesdenken lang niet altijd de zorg krijgen die ze nodig hebben. Host Angelique Houtveen ontmoet mannen, vrouwen, transgender personen, homo’s, lesbiennes, hetero’s en bi’s. Allemaal mensen die, hoe verschillend ze ook zijn, één ding met elkaar gemeen hebben: ze zoeken naar passende zorg.

Podcast #1

"De geslachtsoperatie was nooit het einddoel."

Emma is een trans vrouw. Heel lang weet ze niet wat er met haar aan de hand is, dat er een naam voor is en een diagnose. Pas op haar 42ste besluit ze in transitie te gaan. Ze vertelt over haar transitie, die begint bij de huisarts en eindigt in een Thais ziekenhuis. Luister naar haar verhaal.

Podcast #2

"Ik was altijd weer 'die homo'"

Dirk was depressief, maar werd door de dokter naar huis gestuurd met het advies om maar eens wat vroeger naar bed te gaan. Zijn verhaal laat zien dat aannames (vrouwen zijn vaker depressief dan mannen) en onwetendheid (homoseksuelen blijken vaker depressief dan hetero’s) ervoor kunnen zorgen dat een diagnose lang uitblijft.

Podcast #3

"ADHD is geen excuus, wel een verklaring"

Nina deed alles tegelijk, maar maakte bijna niets af. Na jaren ploeteren op school, een burn-out en nog wat uren bij de dokter vertelt ze haar hele verhaal - een verhaal van vallen, opstaan, doorgaan, weer vallen, en uiteindelijk een verklaring vinden voor de hobbels in de weg in een 'drukke jongetjes' diagnose.

Podcast #4

"Een aspirientje en dan niet meer zeuren over menstruatiepijn"

Op een dag begint Miranda te bloeden uit haar navel. Na een jarenlange zoektocht langs verschillende specialisten krijgt ze, net als ruim 400.000 andere Nederlandse vrouwen, de diagnose endometriose. Ze vertelt hoe onwetendheid zorgde dat ze zo lang moest wachten op een diagnose en welke gevolgen dit heeft voor haar leven.

Podcast #5

"De drempel is hoog om bij een psycholoog aan te kloppen"

Noor heeft maandenlang hevige paniekaanvallen zonder te weten waardoor het komt. De huisarts doet het af als een fysiek probleem. Als ze publieke plekken steeds meer begint te vermijden, trekt ze opnieuw aan de bel. Uiteindelijk lukt het haar met de juiste hulp om open te zijn over haar mentale problemen. En over wat door de juiste therapie na jaren naar boven komt: dat Noor in haar vroege jeugd is misbruikt.

Podcast #6

“Mensen hebben over het algemeen geen idee wat intersekse is”

In de spreekkamer is niet altijd voldoende begrip voor en kennis over intersekse. Intersekse personen lopen in hun leven vaak tegen vooroordelen aan en ontvangen niet altijd passende zorg, er is vaak zelfs sprake van overmedicalisering. Ook Annelies (35) ervoer dit. Als ze op haar 17e bij de huisarts komt vanwege een uitblijvende cyclus, komt ze terecht in een stroom van onnodige behandelingen, die ze - achteraf gezien - nooit had willen ondergaan.

Komen meer mensen bij de dokter

Met de verhalen die te beluisteren zijn in de podcast willen we de problemen aan het licht brengen waar mensen tegenaan lopen bij het bezoeken van de eerstelijnszorg (zorg waar je zonder verwijzing terecht kunt: o.a. huisarts, praktijkondersteuner en psycholoog). Dit gebeurt in veel gevallen omdat zij afwijken van de norm. Deze verhalen staan niet op zichzelf, maar zijn onderdeel van een systeem. We spraken daarom met meer mensen, elk met hun eigen verhaal.

Wat kan jij doen?

Schaamte en onwetendheid staan goede zorg nog vaak in de weg, terwijl het voor goede zorg niet moet uitmaken wie je bent en wat je doet. Het doel van deze campagne is om het gesprek met je dokter te openen. Om te weten te komen hoe jij dit kunt doen, hebben we verschillende tips voor je op een rij gezet:

Waar kun je terecht met vragen?

Ga in gesprek met je dokter

Begrippenlijst

Voor zorgprofessionals

Met de campagne Komt een mens bij de dokter roepen we u als zorgverlener op uw verantwoordelijkheid te nemen om zorg op maat te bieden. Verkeerde aannames, schaamte en ontbrekende kennis staan passende zorg nog te vaak in de weg. We hopen, en verwachten, dat deze campagne bijdraagt aan een grotere openheid in de spreekkamer en dat er nog beter rekening wordt gehouden met wat een patiënt of cliënt uniek maakt.

Tools en trainingen voor zorgprofessionals

Praktijkervaringen

Congres: Iedere patiënt is anders

Bestel hier het informatiepakket voor de spreekkamer

Veelgestelde vragen

Wat is het doel van de campagne?

Met de campagne Komt een mens bij de dokter agenderen we het belang van gezondheidszorg op maat, omdat iedere patiënt anders is. We roepen patiënten en cliënten op open te zijn naar zorgprofessionals over hun identiteit en aandoeningen, zodat ze de zorg krijgen die bij hen past en geven ze handvatten om hier iets mee (of aan) te doen. Want dit is nog lang niet vanzelfsprekend. Verkeerde aannames, schaamte en ontbrekende kennis staan passende zorg nog te vaak in de weg. Samen kunnen we dat veranderen.

De huisarts heeft in een spreekuur maar 10 minuten per patiënt. Dan is het toch onmogelijk om iemand gezondheidszorg op maat te bieden?

We beseffen dat de druk op huisartsen groot is. Door zowel patiënt/cliënt als dokter op te roepen het gesprek goed voor te bereiden (zie de tips bij “wat kan jij doen”) kun je de tijd zo efficiënt mogelijk besteden. Daarnaast bieden veel artsen de mogelijkheid een dubbel consult te boeken. Dit kan je vaak aangeven bij het maken van de afspraak.

In de campagnes worden er veel hokjes gebruikt. We moeten toch juist buiten hokjes denken? waarom gebruiken jullie ze dan?

De Alliantie heeft als doel voorbij stereotype hokjes te kijken, maar om een gesprek te openen, vormen die hokjes een goed beginpunt. De hokjes staan symbool voor de enorme verscheidenheid aan seksuele oriëntaties en sekse en gender, maar zijn daarmee geen eindhalte. Want of je nou man, vrouw, homo, bi, lesbienne, aseksueel, intersekse persoon of trans persoon bent, je komt in eerste plaats bij de dokter als mens – en dat overstijgt wat voor hokje dan ook.

Waarom kiezen jullie voor deze termen in de campagne?

We realiseren ons dat we niet volledig zijn of recht kunnen doen aan alle verschillende termen die in de praktijk gebruikt worden en de meningen/voorkeuren die mensen hebben hierover. We hebben weloverwogen keuzes gemaakt, maar staan uiteraard open voor vragen, reacties en suggesties. Je kunt mailen naar sander@womeninc.nl.

Zijn de mensen/verhalen in de campagne echt of zijn het acteurs?

Ja, alle verhalen en mensen in de campagne zijn echt. Er zijn geen acteurs gebruikt en de verhalen komen uit de praktijk.

Er zijn toch veel ergere dingen dan dit. Waarom is het erg?

In Nederland zijn er helaas nog altijd grote verschillen in gezondheid tussen mensen. Zo vraagt een kwart (24%) van de mensen niet altijd om de zorg of ondersteuning die zij nodig hebben uit schaamte, angst, of vanwege gebrek aan vertrouwen in de zorgverlening. Onderzoek laat zien dat 1 op de 10 mensen niet het gevoel heeft over alle onderwerpen open en eerlijk met hun huisarts te kunnen praten. Vrouwen geven dit 2 keer zo vaak aan als mannen. Daarnaast geven LHBTI-personen aan 3 keer zo vaak discriminatie en vooroordelen bij zorgverleners te ervaren als mensen die hetero en geen transgender zijn. Het onderzoek laat zien dat moeizame communicatie met zorgverleners en ontevredenheid over zorg kan leiden tot het mijden van zorg. Ook wordt vaker een verkeerde diagnose vastgesteld of een diagnose gemist, met een verergering van de klachten tot gevolg. 1 op de 5 vrouwen geeft aan het idee te hebben dat er een verkeerde diagnose is vastgesteld of gemist door de huisarts. Dat is 2 keer zo vaak als bij mannen. Wij willen dat de gezondheidszorg inclusief wordt, waardoor alle mensen gelijke kansen op gezondheid hebben.

Is er wel sprake van schaamte en verkeerde aannames in de spreekkamer? Waar baseren jullie dat op?

Uit onderzoek van de Alliantie, uitgevoerd door onderzoeksbureau Ipsos, blijkt dat een kwart (24%) van de mensen in Nederland niet altijd om de zorg of ondersteuning vraagt die zij nodig hebben uit schaamte, angst, of vanwege gebrek aan vertrouwen in de zorgverlening. Onderzoek laat zien dat 1 op de 10 mensen niet het gevoel heeft over alle onderwerpen open en eerlijk met hun huisarts te kunnen praten. Vrouwen geven dit 2 keer zo vaak aan als mannen. Daarnaast geven LHBTI personen aan 3 keer zo vaak discriminatie en vooroordelen bij zorgverleners te ervaren als mensen die hetero en geen transgender zijn.

In de campagne spreken jullie over de dokter. Wie wordt hiermee bedoeld?

De dokter is veel breder dan de huisarts alleen. Met de dokter bedoelen we de ‘eerstelijns zorgprofessionals’ - ofwel alle zorgverleners waar je op eigen houtje naartoe kan, of die zelf naar jou komen, zonder doorverwijzing. Onder eerstelijns zorgprofessionals verstaan we huisartsen, doktersassistenten, praktijkondersteuners somatiek en GGZ, eerstelijns GGZ (zoals psychologen) en jeugdprofessionals (o.a. JGZ, Sense, jeugdhulp en -zorg).

Waarom is de Alliantie Gezondheidszorg op Maat opgericht?

In de spreekkamer is het belangrijk dat je er als zorgverlener niet van uitgaat dat iemand hetero en cis persoon is en open vragen stelt. Toch is deze benadering nog lang niet vanzelfsprekend. Verkeerde aannames, schaamte en ontbrekende kennis staan goede zorg vaak nog in de weg. Daar moet verandering in komen! Daarom zijn WOMEN Inc., Rutgers en COC in 2018 de Alliantie Gezondheidszorg op Maat gestart, een ‘doorstart’ van de Alliantie Gender en Gezondheid.

Waarom deze campagne

De campagne ‘Komt een mens bij de dokter’ is een initiatief van de Alliantie Gezondheidszorg op Maat. De Alliantie, bestaande uit COC Nederland, Rutgers en WOMEN Inc., maakt het publiek, de eerstelijns zorgsector en de overheid bewust van de rol die sekse, gender, seksuele oriëntatie en levensloop spelen bij aandoeningen en de behandeling ervan.

Lees meer over de initiatiefnemers

Lees meer over waarom ze deze campagne zijn gestart